Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Sagarapratijñāpālana (Fulfilment of Sagara’s Vow) — Keśinī-vivāha and Royal Return

ततः प्रकृतयः सर्वे तथान्तः पुरवासिनः / वारकाताकदबैश्च नगरीभिश्च सवृताः

tataḥ prakṛtayaḥ sarve tathāntaḥ puravāsinaḥ / vārakātākadabaiśca nagarībhiśca savṛtāḥ

ततः सर्वाः प्रकृतयः तथा अन्तःपुरवासिनः । वारकाताकदबैर् नगरिभिश्च समन्ततः परिवृताः ॥

tataḥthen/thereupon
tataḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
FormAvyaya (अव्यय), adverb (क्रियाविशेषण) of sequence: 'thereupon/then'
prakṛtayaḥthe subjects/citizens (people)
prakṛtayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootprakṛti (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) plural (बहुवचन)
sarveall
sarve:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) plural (बहुवचन); agrees with implied masculine group
tathāand likewise/also
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), conjunction/adverb (समुच्चय/क्रियाविशेषण): 'also/likewise'
antaḥinside/within
antaḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootantar (प्रातिपदिक)
FormAvyaya usage (अव्ययवत्), adverb: 'within/inside' (अन्तः)
puravāsinaḥthe city-dwellers
puravāsinaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpura-vāsin (प्रातिपदिक; pura + vāsin)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) plural (बहुवचन); tatpuruṣa: 'city-dwellers'
vārakātākadabaiḥby/with the Vārakā, Ātāka and Daba (groups)
vārakātākadabaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvārakā + ātāka + daba (प्रातिपदिक-समाहार)
FormNeuter/collective sense (समाहार-द्वन्द्व), Instrumental (तृतीया) plural (बहुवचन); names of groups/places (proper nouns)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), conjunction (समुच्चय)
nagarībhiḥwith/through the towns (townsfolk/settlements)
nagarībhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootnagarī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (तृतीया) plural (बहुवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), conjunction (समुच्चय)
sa-vṛtāḥsurrounded/encircled together
sa-vṛtāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsa + vṛta (वृत, कृदन्त from √vṛ 'to cover/enclose')
FormPast passive participle (क्त, kta), Masculine (पुंलिङ्ग) Nominative (प्रथमा) plural (बहुवचन); avyayībhāva with prefix 'sa-' = 'together/with'