Shloka 14
Sagarapratijñāpālana (Fulfilment of Sagara’s Vow) — Keśinī-vivāha and Royal Return
Devanagari script
सद्रत्नतोरणोत्तुङ्गगोपुराट्टलभूषिता / प्रसूनलाजवर्षैश्च स्वलङ्कृतमहापथा
Transliteration
sadratnatoraṇottuṅgagopurāṭṭalabhūṣitā / prasūnalājavarṣaiśca svalaṅkṛtamahāpathā
Translation
सद्रत्नतोरणोत्तुङ्गगोपुराट्टलभूषिता, प्रसूनलाजवर्षैश्च स्वलङ्कृतमहापथा।
Word by Word
सत्-रत्न-तोरण-उत्तुङ्ग-गोपुर-अट्टल-भूषिताadorned with fine jeweled arches, lofty gateways and towers
सत्-रत्न-तोरण-उत्तुङ्ग-गोपुर-अट्टल-भूषिता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsat (प्रातिपदिक) + ratna (प्रातिपदिक) + toraṇa (प्रातिपदिक) + uttuṅga (प्रातिपदिक) + gopura (प्रातिपदिक) + aṭṭala (प्रातिपदिक) + bhūṣita (भूष्-धातु, क्त; कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमासः — ‘सद्रत्नैः तोरणैः, उत्तुङ्गैः गोपुरैः, अट्टलैः च भूषिता’ (instrumental sense implied); विशेषणम्
प्रसून-लाज-वर्षैःwith showers of flowers and parched grains
प्रसून-लाज-वर्षैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootprasūna (प्रातिपदिक) + lājā (प्रातिपदिक) + varṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; द्वन्द्वसमासः — ‘प्रसूनानि च लाजाः च’ (flowers and parched grains)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), समुच्चयबोधक निपात (conjunction)
सु-अलङ्कृत-महा-पथाwhose main roads were well-decorated
सु-अलङ्कृत-महा-पथा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsu (अव्यय/उपसर्गार्थ) + alaṅkṛta (अलङ्कृ-धातु, क्त; कृदन्त) + mahā (प्रातिपदिक) + patha (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः (तत्पुरुष) — ‘सु-अलङ्कृता महापथा यस्याः’ इति; विशेषणम्