Shloka 7
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
एवं तीर्णप्रतीकः स कुरुक्षेत्रे तपोमये / उवासातन्द्रितः सम्यक् पितृपूजापरायणः
Transliteration
evaṃ tīrṇapratīkaḥ sa kurukṣetre tapomaye / uvāsātandritaḥ samyak pitṛpūjāparāyaṇaḥ
Translation
एवं तीर्णप्रतीकः स कुरुक्षेत्रे तपोमये । उवासातन्द्रितः सम्यक् पितृपूजापरायणः ॥
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
क्रियाविशेषण (Manner)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (manner adverb)
तीर्ण-प्रतीकःhaving completed the rite/observance (lit. whose 'pratīka' is crossed/fulfilled)
तीर्ण-प्रतीकः:
कर्तृविशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootतीर्ण (कृदन्त; √तॄ 'to cross') + प्रतीक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — Nominative singular; समासः कर्मधारय (तीर्णः प्रतीकः यस्य)
सःhe
सः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — Nominative singular (pronoun)
कुरुक्षेत्रेin Kurukṣetra
कुरुक्षेत्रे:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुरुक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — Locative singular; समासः कुरु+क्षेत्र (षष्ठी/तत्पुरुष)
तपोमयेfilled with austerity
तपोमये:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतपोमय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन — Locative singular; विशेषणम् (qualifying कुरुक्षेत्रे); समासः तपस्+मय (तत्पुरुष)
उवासhe dwelt/stayed
उवास:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन — 3rd person singular
अतन्द्रितःunwearied, vigilant
अतन्द्रितः:
कर्तृविशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootअतन्द्रित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — Nominative singular; कर्तृविशेषण
सम्यक्properly
सम्यक्:
क्रियाविशेषण (Manner)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: properly)
पितृ-पूजा-परायणःdevoted to ancestor-worship
पितृ-पूजा-परायणः:
कर्तृविशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootपितृ (प्रातिपदिक) + पूजा (प्रातिपदिक) + परायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — Nominative singular; समासः पितृपूजा-परायण (तत्पुरुष: devoted to worship of ancestors)