Shloka 60
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
काश्यपी तु ततो भूमिर्जननाथा ह्यनेकशः / सर्वदुःखप्रशान्त्यर्थं मारीचानुमतेन तु
Transliteration
kāśyapī tu tato bhūmirjananāthā hyanekaśaḥ / sarvaduḥkhapraśāntyarthaṃ mārīcānumatena tu
Translation
ततः काश्यपी भूमिर्जननाथा ह्यनेकशः सर्वदुःखप्रशान्त्यर्थं मारीचानुमतेन तु।
Word by Word
काश्यपीKāśyapī (name/epithet)
काश्यपी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकाश्यपी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषनाम (proper noun/epithet)
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (particle: but/indeed)
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formतस्मात्-प्रभव-अव्यय (ablatival adverb): ‘thereafter/from that’
भूमिःthe earth
भूमिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
जन-नाथाprotector/lord of people
जन-नाथा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootजन (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: जनानां नाथा (as epithet of भूमिः)
हिindeed, for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle) हेत्वर्थ/निश्चयार्थ (for/indeed)
अनेकशःmany times; in many ways
अनेकशः:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअनेकशः (अव्यय)
Formप्रकार/आवृत्तिवाचक-अव्यय (adverb: in many ways/many times)
सर्व-दुःख-प्रशान्ति-अर्थम्for the purpose of pacifying all sorrows
सर्व-दुःख-प्रशान्ति-अर्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + दुःख (प्रातिपदिक) + प्रशान्ति (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः: सर्वेषां दुःखानां प्रशान्तेः अर्थम् (for the purpose of the pacification of all sorrows)
मारीच-अनुमतेनby/with Mārīca’s consent
मारीच-अनुमतेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमारीच (प्रातिपदिक) + अनुमति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: मारीचस्य अनुमतिः; तृतीया-करण/सहभाव (by/with the consent)
तुand/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (particle)