Shloka 41
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
मुनयस्तं तपस्यन्तं सर्वक्षेत्रनिवासिनः / द्रष्टुकामाः समाजग्मुर्नियता ब्रह्मवादिनः
Transliteration
munayastaṃ tapasyantaṃ sarvakṣetranivāsinaḥ / draṣṭukāmāḥ samājagmurniyatā brahmavādinaḥ
Translation
सर्वक्षेत्रनिवासिनो ब्रह्मवादिनो नियता मुनयः तं तपस्यन्तं द्रष्टुकामाः समाजग्मुः।
Word by Word
munayaḥsages
munayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
tamhim
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
tapasyantampractising austerities
tapasyantam:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Roottapasya (धातु) + शतृ-प्रत्यय (शतृ-कृदन्त)
Formवर्तमान-कृदन्त (Present active participle/शतृ), परस्मैपदी-भाव (active sense), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; धातु: तपस्य (to practice austerity)
sarva-kṣetra-nivāsinaḥdwelling in all sacred places
sarva-kṣetra-nivāsinaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + kṣetra (प्रातिपदिक) + nivāsin (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (Determinative): सर्वेषु क्षेत्रेषु निवासिनः; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
draṣṭu-kāmāḥdesiring to see
draṣṭu-kāmāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdraṣṭum (दृश्-धातोः तुमुन्/infinitive) + kāma (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (Infinitive + noun): द्रष्टुं कामाः; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
samājagmuḥcame together / arrived
samājagmuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-ā-gam (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपदम; धातु: गम् (to go) उपसर्ग: सम्+आ
niyatāḥdisciplined, restrained
niyatāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootniyata (प्रातिपदिक; नि-यम् धातोः क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifier)
brahma-vādinaḥexpounders of Brahman / Vedic speakers
brahma-vādinaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक) + vādin (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: ब्रह्म वदन्ति इति; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन