Shloka 7
Jamadagni-Āśrama-Ākramaṇa (Attack on Jamadagni’s Hermitage) / जमदग्न्याश्रमाक्रमणम्
Devanagari script
अथ ते प्रोचुरन्योन्यं पितृहन्तुर्वधात्पितुः / वैर निर्यातनं किं तु करिष्यामो दिशाधुना
Transliteration
atha te procuranyonyaṃ pitṛhanturvadhātpituḥ / vaira niryātanaṃ kiṃ tu kariṣyāmo diśādhunā
Translation
अथ ते प्रोचुरन्योन्यं पितृहन्तुर्वधात् पितुः । वैरनिर्घातनं किं तु करिष्यामो दिशाधुना ॥
Word by Word
अथthen
अथ:
वाक्य-सम्बन्ध (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formसम्बन्ध/अनन्तरार्थक अव्यय (then/now)
तेthey
ते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
प्रोचुःsaid
प्रोचुः:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
अन्योन्यम्to one another
अन्योन्यम्:
सम्प्रदान/परस्पर-सम्बन्ध (Mutual address)
TypeIndeclinable
Rootअन्योन्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् परस्परार्थे अव्ययप्रयोगः (adverbial accusative: ‘to each other/mutually’)
पितृ-हन्तुःof the slayer of (our) father
पितृ-हन्तुः:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक) + हन्तृ (हन् धातु, तृच्; प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—पितॄन् हन्ति इति (of the father-slayer)
वधात्from the killing
वधात्:
हेतु/अपादान (Cause/Source)
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; हेतौ/अपादाने (from/because of the killing)
पितुःof (our) father
पितुः:
सम्बन्ध (Genitive: ‘of (our) father’)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
वैरम्vengeance/enmity
वैरम्:
कर्म/विषय (Object/topic)
TypeNoun
Rootवैर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; here as topic/object ‘enmity/vengeance’
निर्यातनम्carrying out (repayment)
निर्यातनम्:
विधेय/कर्म (Predicate noun / object)
TypeNoun
Rootनिर्यातन (निर् + या धातु, ल्युट्; प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘carrying out/repayment (of vengeance)’
किम्what
किम्:
कर्म (Object of करिष्यामः)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; interrogative ‘what’
तुbut
तु:
वाक्य-सम्बन्ध (Contrast)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अनुयोगार्थक अव्यय (but/however)
करिष्यामःshall we do
करिष्यामः:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्/Future), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, बहुवचन
दिशाby what way/means
दिशा:
करण (Karaṇa/Means)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; साधन/प्रकारे (by what direction/means)
अधुनाnow
अधुना:
काल (Kāla/Time)
TypeIndeclinable
Rootअधुना (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)