Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

गणेश-एकदन्त-उत्पत्तिः (Origin of Gaṇeśa’s Single Tusk) / Bhārgava–Gaṇeśa Encounter

गणेशं चाभितो वीक्ष्य निर्विकारमवस्थितम् / क्रोधाविष्टो भृशं भूत्वा प्राक्षिपत्स्वपरश्वधम्

gaṇeśaṃ cābhito vīkṣya nirvikāramavasthitam / krodhāviṣṭo bhṛśaṃ bhūtvā prākṣipatsvaparaśvadham

गणेशं चाभितो वीक्ष्य निर्विकारमवस्थितम्। क्रोधाविष्टो भृशं भूत्वा प्राक्षिपत् स्वपरश्वधम्॥

gaṇeśamGaṇeśa
gaṇeśam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgaṇeśa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd), Singular
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction
abhitaḥfrom all sides / around
abhitaḥ:
Deśa (देश)
TypeIndeclinable
Rootabhitaḥ (अव्यय)
FormAdverb (परितोवाचक-अव्यय) ‘around/near’
vīkṣyahaving seen
vīkṣya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootvi-√īkṣ (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त) ‘having looked at’
nirvikāramunperturbed
nirvikāram:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnir+vikāra (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd), Singular; ‘unchanging, without agitation’
avasthitamstanding
avasthitam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootava-√sthā (धातु; क्त)
FormMasculine, Accusative (2nd), Singular; past participle ‘standing/situated’
krodha-āviṣṭaḥseized by anger
krodha-āviṣṭaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkrodha+āviṣṭa (प्रातिपदिक; ā-√viś-क्त)
FormMasculine, Nominative (1st), Singular; ‘possessed by anger’
bhṛśamviolently
bhṛśam:
Prakāra (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootbhṛśam (अव्यय)
FormAdverb (तीव्रतावाचक-अव्यय) ‘greatly’
bhūtvāhaving become
bhūtvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त) ‘having become’
prākṣipatthrew
prākṣipat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√kṣip (धातु)
FormImperfect (लङ्), Parasmaipada, 3rd Person, Singular; ‘threw’
sva-paraśvadhamhis own axe
sva-paraśvadham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsva+paraśvadha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd), Singular; कर्मधारय ‘his own axe’