Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 31
Agastyopadeśa: Viṣṇupada-stava-sādhanā and Paraśurāma’s Darśana of Hari
Devanagari script
कौसल्यानन्दजनको राज्ञो दशरथादहम् / तदा कौशिकयज्ञं तु साधयित्वा सलक्ष्मणः
Transliteration
kausalyānandajanako rājño daśarathādaham / tadā kauśikayajñaṃ tu sādhayitvā salakṣmaṇaḥ
Translation
कौसल्यानन्दजनको राज्ञो दशरथादहम्; तदा कौशिकयज्ञं तु साधयित्वा सलक्ष्मणः।
Word by Word
कौसल्यानन्दजनकःthe cause of Kausalyā’s joy
कौसल्यानन्दजनकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकौसल्या-आनन्द-जनक (प्रातिपदिक: कौसल्या + आनन्द + जनक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; ‘कौसल्यायाः आनन्दस्य जनकः’ (cause of Kausalyā’s joy)
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
दशरथात्from Daśaratha
दशरथात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootदशरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन; नाम (proper noun)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative), एकवचन; सर्वनाम
तदाthen
तदा:
Kālādhi karaṇa/Avyaya (कालाधिकरण/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)
कौशिकयज्ञम्Kauśika’s sacrifice
कौशिकयज्ञम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकौशिक-यज्ञ (प्रातिपदिक: कौशिक + यज्ञ)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
तुindeed/and then
तु:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/अन्वयार्थ (but/indeed)
साधयित्वाhaving accomplished
साधयित्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसाध् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), धातु: साध्
स-लक्ष्मणःtogether with Lakṣmaṇa
स-लक्ष्मणः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय/उपसर्गवत्) + लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; ‘लक्ष्मणेन सह’ (with Lakṣmaṇa)