Shloka 39
Agastya’s Instruction on Bhakti and Mantra-Siddhi; Descent to Pātāla and the Hearing of Vaiṣṇavī Kathā
Devanagari script
कालीयफणिमाणिक्यरञ्जितः श्रीपदांबुजः / दामोदरो यज्ञभोक्ता दानवैद्रविनाशनः
Transliteration
kālīyaphaṇimāṇikyarañjitaḥ śrīpadāṃbujaḥ / dāmodaro yajñabhoktā dānavaidravināśanaḥ
Translation
कालीयफणिमाणिक्यरञ्जितः श्रीपदाम्बुजः । दामोदरो यज्ञभोक्ता दानवैद्रविनाशनः ॥
Word by Word
कालीय-फणि-माणिक्य-रञ्जितःcolored by the jewels on Kāliya’s hoods
कालीय-फणि-माणिक्य-रञ्जितः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootकालीय (प्रातिपदिक) + फणि (प्रातिपदिक) + माणिक्य (प्रातिपदिक) + रञ्जित (प्रातिपदिक; कृदन्त from √रञ्ज्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (past participle) रञ्जित = ‘colored’; समासः (कालीयस्य फणिमाणिक्यैः रञ्जितः)
श्री-पद-अम्बुजःhe of the auspicious lotus-feet
श्री-पद-अम्बुजः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक) + अम्बुज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (श्रियाः पदाम्बुजः = whose feet are lotuses / lotus-feet)
दामोदरःDāmodara
दामोदरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदामोदर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संज्ञा (proper epithet)
यज्ञ-भोक्ताenjoyer/recipient of sacrifices
यज्ञ-भोक्ता:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक) + भोक्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (यज्ञस्य भोक्ता = enjoyer/receiver of sacrifice)
दानव-इद्रवि-नाशनःdestroyer of the demon Idravi (of the Dānavas)
दानव-इद्रवि-नाशनः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक) + इद्रवि (प्रातिपदिक) + नाशन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (दानव-इद्रविणां नाशनः = destroyer of the Daṇava ‘Idravi’/Idraviṇ)