Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 34
Agastya’s Instruction on Bhakti and Mantra-Siddhi; Descent to Pātāla and the Hearing of Vaiṣṇavī Kathā
Devanagari script
संसारवैरी कंसारिर्मुरारिर्नरकान्तकः / अनादि ब्रह्मचारी च कृष्णाव्यसनकर्षकः
Transliteration
saṃsāravairī kaṃsārirmurārirnarakāntakaḥ / anādi brahmacārī ca kṛṣṇāvyasanakarṣakaḥ
Translation
संसारवैरी कंसारिर्मुरारिर्नरकान्तकः। अनादि ब्रह्मचारी च कृष्णाव्यसनकर्षकः॥
Word by Word
संसारof worldly existence
संसार:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootसंसार (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन — 'of saṃsāra/worldly existence' (समासाङ्ग)
वैरीenemy; foe
वैरी:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootवैरिन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन — 'enemy/opponent'
कंसof Kaṃsa
कंस:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootकंस (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन — 'of Kaṃsa' (समासाङ्ग)
अरिःenemy
अरिः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअरि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन — 'enemy'
मुराof Murā
मुरा:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootमुरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन — 'of Murā (demon)' (समासाङ्ग)
अरिःenemy
अरिः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअरि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन — 'enemy'
नरकof Naraka
नरक:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन — 'of Naraka' (समासाङ्ग)
अन्तकःslayer; destroyer
अन्तकः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअन्तक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन — 'ender/slayer'
अनादिbeginningless
अनादि:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootअनादि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन — 'beginningless'
ब्रह्मचारीbrahmacārin; celibate
ब्रह्मचारी:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootब्रह्मचारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन — 'brahmacārin/celibate student'
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
कृष्णof Kṛṣṇa
कृष्ण:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन — 'of Kṛṣṇa' (समासाङ्ग)
अव्यसनmisfortune; distress
अव्यसन:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअव्यसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन — 'misfortune/calamity' (समासाङ्ग)
कर्षकःremover; one who draws away
कर्षकः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकृष् (धातु) + ण्वुल्/अक (कृदन्त) → कर्षक (प्रातिपदिक)
Formकर्तृवाचक-नाम (agent noun), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन — 'one who draws away/removes'