Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 56
Mṛga–Mṛgī Saṃvāda: Karmakāraṇa and Pūrvajanma-kathana
The Deer and Doe Dialogue on Karma and Past Birth
Devanagari script
पाहि मां कृपया नाथ साधयन्त महामनुम् / शिवेन दत्तं कवच मम साधयतो गुरो
Transliteration
pāhi māṃ kṛpayā nātha sādhayanta mahāmanum / śivena dattaṃ kavaca mama sādhayato guro
Translation
नाथ, कृपया मां पाहि—महामनुं साधयन्तम्। गुरो, शिवेन दत्तं कवचं मम साधयतः रक्षतु।
Word by Word
पाहिprotect
पाहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
माम्me
माम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
कृपयाwith compassion
कृपया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकृपा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
नाथO lord
नाथ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन
साधयन्तम्(me) who is practising/accomplishing
साधयन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootसाधयत् (साध् धातोः शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त)
Formशतृ (वर्तमानकृदन्त/present active participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘one who is accomplishing/practising’ (object of protect)
महामनुम्the great Manu
महामनुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहान् + मनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः ‘महान् मनुः’
शिवेनby Shiva
शिवेन:
Karana/Karta (करण/कर्ता)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/कर्ता-भावे), एकवचन
दत्तम्given
दत्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘given’
कवचम्armor, protective amulet
कवचम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकवच (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
साधयतःof (me) who is practising
साधयतः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeVerb
Rootसाधयत् (साध् धातोः शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त)
Formशतृ (present active participle) प्रातिपदिक-रूप; पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; ‘of (me) practising’
गुरोO guru
गुरो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन (Vedic/epic voc. in -o)