Shloka 2
Kārttavīrya–Paraśurāma-saṅgrāma-kathā
Sagara’s Inquiry and Vasiṣṭha’s Account
Devanagari script
और्वेणानुगृहीतो ऽहं कृतास्त्रो यदनुग्रहात् / भवतस्तु कृपापात्रं जातो ऽहमधुना विभो
Transliteration
aurveṇānugṛhīto 'haṃ kṛtāstro yadanugrahāt / bhavatastu kṛpāpātraṃ jāto 'hamadhunā vibho
Translation
और्वेणानुगृहीतोऽहं तदनुग्रहतोऽस्त्रवान्। भवतस्तु कृपापात्रं जातोऽहमधुना विभो॥
Word by Word
और्वेणby Aurva
और्वेण:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऔर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण/सह), एकवचन; Instrumental singular
अनुगृहीतःfavoured / shown grace
अनुगृहीतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअनु√ग्रह् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; past passive participle used predicatively
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, एकवचन; Pronoun nominative singular
कृतास्त्रःone who has obtained/been given weapons
कृतास्त्रः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृत (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कृतानि अस्त्राणि यस्य/कृतम् अस्त्रम्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular
यत्whose / of which
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी, एकवचन (सम्बन्धे); genitive singular (correlative with -त्)
अनुग्रहात्from (his) favour / due to grace
अनुग्रहात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootअनुग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन; Ablative singular
भवतःof you / your
भवतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम/आदरार्थ, षष्ठी, एकवचन; genitive singular
तुbut / indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (contrast/emphasis particle)
कृपापात्रम्a vessel/recipient of compassion
कृपापात्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकृपा (प्रातिपदिक) + पात्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कृपायाः पात्रम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; accusative singular (predicate complement)
जातःhas become
जातः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√जन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; PPP used as finite sense ‘has become’
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, एकवचन; Pronoun nominative singular
अधुनाnow
अधुना:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअधुना (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
विभोO mighty one
विभो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; vocative singular