Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 61
Śivaloka–Brahmaloka Varnana
Description of Śivaloka and the Upper Worlds
Devanagari script
साधयामास निखिलं स्वकार्यं भृगुनन्दनः / निहत्य कार्त्तवीर्यं तं ससैन्यं सकुलं मुदा / विनिवृत्तो गृहं प्रागात्पितुः स्वस्य भृगूद्वहः
Transliteration
sādhayāmāsa nikhilaṃ svakāryaṃ bhṛgunandanaḥ / nihatya kārttavīryaṃ taṃ sasainyaṃ sakulaṃ mudā / vinivṛtto gṛhaṃ prāgātpituḥ svasya bhṛgūdvahaḥ
Translation
भृगुनन्दनः स्वकार्यं निखिलं साधयामास। कार्त्तवीर्यं ससैन्यं सकुलं च निहत्य मुदा, विनिवृत्तः पितुः गृहं प्रागात् भृगूद्वहः।
Word by Word
साधयामासaccomplished
साधयामास:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसाध् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; (परिप्रयोगः: साधयामास = साधयाम् + आस)
निखिलम्entire
निखिलम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; स्वकार्यं इति विशेषण
स्वकार्यंhis own task
स्वकार्यं:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्व-कार्य (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष समास (षष्ठी-तत्पुरुष): स्वस्य कार्यम्; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
भृगुनन्दनःson of Bhṛgu (Paraśurāma)
भृगुनन्दनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभृगु-नन्दन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष समास (षष्ठी-तत्पुरुष): भृगोर् नन्दनः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
निहत्यhaving slain
निहत्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootनि-हन् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), धातु: हन्, उपसर्ग: नि
कार्त्तवीर्यम्Kārtavīrya (Arjuna)
कार्त्तवीर्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकार्त्तवीर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; व्यक्तिनाम
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम, प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
ससैन्यम्together with his army
ससैन्यम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस-सेन्य (प्रातिपदिक)
Formउपपद-तत्पुरुष/सह-समासभाव: सेनया सह; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तम् इति विशेषण
सकुलम्together with his family
सकुलम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस-कुल (प्रातिपदिक)
Formउपपद-तत्पुरुष/सह-समासभाव: कुलेन सह; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तम् इति विशेषण
मुदाwith joy
मुदा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; भावे करणम्
विनिवृत्तःhaving returned
विनिवृत्तः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवि-नि-वृत् (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; धातु: वृत्, उपसर्ग: वि+नि; कर्तरि प्रयोगे विशेषणवत्
गृहम्home
गृहम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; गन्तव्य
प्रागात्went forth; went
प्रागात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-गम् (धातु)
Formलुङ् (Aorist/अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: प्र
पितुःof (his) father
पितुः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
स्वस्यof his own
स्वस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootस्व (सर्वनाम, प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/सर्वलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; आत्मसम्बन्धे
भृगूद्वहःbest of the Bhṛgus
भृगूद्वहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभृगु-उद्वह (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष समास (षष्ठी-तत्पुरुष): भृगूणाम् उद्वहः (श्रेष्ठः/प्रवरः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन