Shloka 18
Śivaloka–Brahmaloka Varnana
Description of Śivaloka and the Upper Worlds
Devanagari script
दृष्ट्वा विस्मयमापेदे सुगन्धबहुलां विभोः / तत्रापश्यच्छिवं शान्तं त्रिनेत्रं चन्द्रशेखरम्
Transliteration
dṛṣṭvā vismayamāpede sugandhabahulāṃ vibhoḥ / tatrāpaśyacchivaṃ śāntaṃ trinetraṃ candraśekharam
Translation
दृष्ट्वा विस्मयमापेदे विभोः सुगन्धबहुलाम्। तत्रापश्यच्छिवं शान्तं त्रिनेत्रं चन्द्रशेखरम्॥
Word by Word
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund), धातु: दृश्
विस्मयम्astonishment
विस्मयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविस्मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
आपेदेattained/felt
आपेदे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + पद् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; धातु: पद् (to go/attain), उपसर्ग: आ
सुगन्ध-बहुलाम्abounding in fragrance
सुगन्ध-बहुलाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुगन्ध (प्रातिपदिक) + बहुल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (सुगन्धेन बहुला = rich in fragrance); विशेषण (to सभाम् understood from prev. verse)
विभोःof the Lord
विभोः:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
अपश्यत्he saw
अपश्यत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; धातु: दृश्
शिवम्Śiva
शिवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
शान्तम्peaceful
शान्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (to शिवम्)
त्रि-नेत्रम्three-eyed
त्रि-नेत्रम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + नेत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समासः (त्रीणि नेत्राणि यस्य) विशेषण (to शिवम्)
चन्द्र-शेखरम्Candraśekhara (moon-crested)
चन्द्र-शेखरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक) + शेखर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (चन्द्रः शेखरः यस्य) उपाधि-नाम