Shloka 16
Śivaloka–Brahmaloka Varnana
Description of Śivaloka and the Upper Worlds
Devanagari script
तौतु तद्वचनं श्रुत्वा गृहीत्वाज्ञां शिवस्य च / प्रवेष्टुमाज्ञां ददतुरीश्वरानुचरौ च तौ
Transliteration
tautu tadvacanaṃ śrutvā gṛhītvājñāṃ śivasya ca / praveṣṭumājñāṃ dadaturīśvarānucarau ca tau
Translation
तौ तद्वचनं श्रुत्वा शिवस्याज्ञां गृहीत्वा च। ईश्वरानुचरौ तौ प्रवेष्टुमाज्ञां ददतुः॥
Word by Word
तौthose two
तौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), द्विवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वयबोधक (but/indeed)
तत्-वचनम्that statement/word
तत्-वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम) + वचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्य वचनम्)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund), धातु: श्रु
गृहीत्वाhaving taken
गृहीत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund), धातु: ग्रह्
आज्ञाम्the command
आज्ञाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
शिवस्यof Śiva
शिवस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
प्रवेष्टुम्to enter
प्रवेष्टुम्:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeVerb
Rootप्र + विश् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्यय (Infinitive), धातु: विश्, उपसर्ग: प्र
आज्ञाम्permission/command
आज्ञाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
ददतुःthey gave/granted
ददतुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट्/लङ्-रूपसदृश? (contextually Past: ‘they gave’); रूपम्: ददतुः = लिट् (Perfect) मध्यम/प्रथम?; अधिकरणेन: प्रथमा-द्विवचन, परस्मैपद, धातु: दा; अर्थतः ‘they granted’
ईश्वर-अनुचरौthe Lord’s attendants
ईश्वर-अनुचरौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक) + अनुचर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), द्विवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ईश्वरस्य अनुचरौ)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
तौthose two
तौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), द्विवचन (पुनरुक्ति-बलार्थ)