Shloka 39
Paraśurāma’s Vow and Jamadagni’s Teaching on Kṣamā
Forbearance
Devanagari script
प्रसन्नः स गुणैस्तुभ्यं कृपालुर्दीनवत्सलः / दिव्यपाशुपतं चापि दास्यत्येव न संशयः
Transliteration
prasannaḥ sa guṇaistubhyaṃ kṛpālurdīnavatsalaḥ / divyapāśupataṃ cāpi dāsyatyeva na saṃśayaḥ
Translation
स तव गुणैः प्रसन्नः कृपालुः दीनवत्सलः। दिव्यं पाशुपतं चापि दास्यत्येव न संशयः॥
Word by Word
प्रसन्नःpleased, gracious
प्रसन्नः:
कर्तृविशेषण (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न (कृदन्त; √सद्/सद्-शान्तौ + नि, भूतकृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) used adjectivally
सःhe
सः:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
गुणैःby (his) qualities
गुणैः:
करण (करण)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
सम्प्रदान (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया/चतुर्थी-रूपम्; here चतुर्थी (4th), एकवचन (dative)
कृपालुःcompassionate
कृपालुः:
कर्तृविशेषण (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृपालु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
दीनवत्सलःaffectionate to the poor/distressed
दीनवत्सलः:
कर्तृविशेषण (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootदीन + वत्सल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दीनानां वत्सलः)
दिव्यपाशुपतम्the divine Pāśupata (weapon/knowledge)
दिव्यपाशुपतम्:
कर्म (कर्म)
TypeNoun
Rootदिव्य + पाशुपत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारयः (दिव्यं पाशुपतम्)
चand
च:
समुच्चय (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
अपिalso, even
अपि:
सम्बन्ध/अव्ययार्थ (particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/समुच्चयार्थ (also/even)
दास्यतिwill give
दास्यति:
क्रिया (क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (दाने)
Formलृट् (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
एवcertainly
एव:
अव्ययार्थ (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)
नno, not
न:
अव्ययार्थ (negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation particle)
संशयःdoubt
संशयः:
अस्ति-लुप्ते विधेय (predicate nominative)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन