Shloka 79
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
आराधयदमेयात्मा सर्वभावस्थमीश्वरम् / ततः स निष्फलं रूपमैश्वरं यन्निरञ्जनम्
Transliteration
ārādhayadameyātmā sarvabhāvasthamīśvaram / tataḥ sa niṣphalaṃ rūpamaiśvaraṃ yannirañjanam
Translation
आराधयदमेयात्मा सर्वभावस्थमीश्वरम्। ततः स निष्फलं रूपमैश्वरं यन्निरञ्जनम्॥
Word by Word
आराधयत्worshipped/propitiated
आराधयत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-राध् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
अमेय-आत्माhe of immeasurable nature
अमेय-आत्मा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअमेय + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः (‘whose nature/self is immeasurable’)
सर्व-भाव-स्थम्abiding in all states
सर्व-भाव-स्थम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व + भाव + स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (‘present in all states/conditions’)
ईश्वरम्the Lord
ईश्वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ततःthen/thereupon
ततः:
Kāla-krama (काल/क्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/क्रमबोधक (then/thereupon)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
निः-फलम्fruitless / without result
निः-फलम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिः + फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपसर्गपूर्वक विशेषण (‘without fruit/result’)
रूपम्form
रूपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ऐश्वरम्divine/lordly
ऐश्वरम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootऐश्वर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘belonging to the Lord/divine’
यत्which
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
निरञ्जनम्stainless/pure
निरञ्जनम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर् + अञ्जन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘stainless, without impurity’