Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 67
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
अन्तर्जनितकल्लोलैर्नृत्यमानमिवाभितः / आससाद भृगुश्रेष्ठस्तत्सरोवरमुत्तमम्
Transliteration
antarjanitakallolairnṛtyamānamivābhitaḥ / āsasāda bhṛguśreṣṭhastatsarovaramuttamam
Translation
अन्तर्जनितकल्लोलैः सर्वतो नृत्यमानमिव । भृगुश्रेष्ठः स तदुत्तमं सरोवरम् आससाद ॥
Word by Word
अन्तर्जनितकल्लोलैःwith waves generated within
अन्तर्जनितकल्लोलैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअन्तर् + जनित + कल्लोल (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; ‘अन्तर्जनित’ (अन्तः-जनित) इति विशेषणपूर्वकः तत्पुरुषः, ‘कल्लोल’ इति मुख्यपदम्
नृत्यमानम्dancing (as if)
नृत्यमानम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनृत् (धातु) + शानच् (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (present participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ‘सरः’ इत्यस्य विशेषणम्
इवas if
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (particle of comparison)
अभितःall around
अभितः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअभितः (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्गार्थक-अव्यय (adverb: ‘around/on all sides’)
आससादreached/approached
आससाद:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + सद् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; ‘आससाद’ = approached/reached
भृगुश्रेष्ठःthe best of the Bhṛgus
भृगुश्रेष्ठः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभृगु + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘भृगूणां श्रेष्ठः’)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘सरोवरम्’ इत्यस्य विशेषणम्
सरोवरम्lake
सरोवरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसरोवर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘सरोवरम्’ इत्यस्य विशेषणम्