Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 22
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
संरब्धा नेकशबरप्रसक्तैरृयूथपैः / इतरेतरसंमर्दं विप्रभग्नदृषत्क्वचित्
Transliteration
saṃrabdhā nekaśabaraprasaktairṛyūthapaiḥ / itaretarasaṃmardaṃ viprabhagnadṛṣatkvacit
Translation
संरब्धा अनेकशबरप्रसक्तैर् ऋयूथपैः सह, इतरेतरसंमर्दं कुर्वन्ति; क्वचित् विप्रैर्भग्नदृषद्भिः शिलाभिः आहताः।
Word by Word
saṃrabdhāḥenraged
saṃrabdhāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsaṃrabdha (कृदन्त; √rabdh/√rabh धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त), विशेषण—‘उत्तेजित/क्रुद्ध’
neka-śabara-prasaktaiḥby those engaged with many Śabaras
neka-śabara-prasaktaiḥ:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootneka (प्रातिपदिक) + śabara (प्रातिपदिक) + prasakta (कृदन्त; √sañj/√saj धातु, क्त)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (nekaśabara + prasakta); विशेषण—‘अनेक-शबर-सम्बद्ध’
ṛyūthapaiḥby troop-leaders
ṛyūthapaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootṛyūthapa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
itaretara-saṃmardammutual crushing/pressing (melee)
itaretara-saṃmardam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootitaretara (प्रातिपदिक) + saṃmarda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (प्रयोगे नपुंसकवत्), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (परस्परस्य संमर्दः)
vipra-bhagna-dṛṣata stone broken by a Brahmin
vipra-bhagna-dṛṣat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक) + bhagna (कृदन्त; √bhaj/√bhañj धातु, क्त) + dṛṣad (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (विप्रेण भग्ना दृषद्)
kvacitsomewhere/at times
kvacit:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootkvacit (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—काल/देशवाचक अव्यय (adverb)