Shloka 19
Rāma’s Service to Parents and Departure to Visit the Paternal Grandparents
Pitāmaha-gṛha-gamana
Devanagari script
स गत्वा भृगुवर्यस्य ऋचीकस्य महात्मनः / प्रविवेशाश्रमं रामो मुनिशिष्योपशोभितम्
Transliteration
sa gatvā bhṛguvaryasya ṛcīkasya mahātmanaḥ / praviveśāśramaṃ rāmo muniśiṣyopaśobhitam
Translation
स रामो गत्वा भृगुवर्यस्य महात्मन ऋचीकस्य आश्रमं प्रविवेश, मुनिशिष्यैः उपशोभितम्।
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriya (क्रिया/Conjunctive action)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund): ‘having gone’
भृगुवर्यस्यof the best of the Bhṛgus
भृगुवर्यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootभृगुवर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; समासः—भृगु + वर्य (तत्पुरुष/कर्मधारय-प्रायः: ‘श्रेष्ठः भृगुः’)
ऋचीकस्यof Ṛcīka
ऋचीकस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootऋचीक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
महात्मनःof the great-souled
महात्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; समासः—महान् + आत्मा (कर्मधारय); विशेषण (ऋचीकस्य)
प्रविवेशentered
प्रविवेश:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootप्र + विश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
आश्रमंhermitage
आश्रमं:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootआश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
रामःRāma
रामः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मुनिशिष्योपशोभितम्adorned by sages’ disciples
मुनिशिष्योपशोभितम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootमुनि (प्रातिपदिक) + शिष्य (प्रातिपदिक) + उप + शोभ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (आश्रमम्); समासः—मुनिशिष्यैः उपशोभितम् (तृतीया-तत्पुरुषः) भूतकर्मणि कृदन्त