Shloka 9
Brahmaṇa-parīkṣā
Examination/Doctrine of the Pitṛs in Śrāddha Context
Devanagari script
तपसा हि प्रसिद्धेन किं पुनर्मांसचक्षुषा / सर्वेषां राजतं पात्रमथ वा रजतान्वितम्
Transliteration
tapasā hi prasiddhena kiṃ punarmāṃsacakṣuṣā / sarveṣāṃ rājataṃ pātramatha vā rajatānvitam
Translation
तपसा प्रसिद्धेन किं पुनर्मांसचक्षुषा? सर्वेषां राजतं पात्रं, अथ वा रजतान्वितम्।
Word by Word
तपसाby austerity
तपसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक/हेतुवाचक (indeed/for)
प्रसिद्धेनwell-known/renowned
प्रसिद्धेन:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रसिद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणं (तपसा इत्यस्य)
किम्what (then)
किम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रश्नार्थक (why?/what then?)
पुनःthen/further
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति/अधिक्यार्थ (further/more so)
मांस-चक्षुषाwith fleshly eyes
मांस-चक्षुषा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमांस (प्रातिपदिक) + चक्षुस् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (मांसं चक्षुः यस्य/मांसमयं चक्षुः); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक-प्रयोगे, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
राजतम्silver (made of silver)
राजतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootराजत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणं (पात्रम् इत्यस्य)
पात्रम्a vessel
पात्रम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अथthen/now
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तर/प्रस्तावार्थक (then/now)
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक (or)
रजत-अन्वितम्adorned with silver
रजत-अन्वितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरजत (प्रातिपदिक) + अन्वित (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (तृतीया-तत्पुरुष: रजतेन अन्वितम्/युक्तम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणं (पात्रम् इत्यस्य)