Shloka 19
ऋषिसर्गवर्णन (Rishi-Sarga Varṇana) — Account of the Creation/Origination of Sages and Beings
Devanagari script
शांशपायन उवाच कथं वै नाशिताः पूर्वं नारदेन सुरर्षिणा / प्रजापतिसुतास्ते वै श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः
Transliteration
śāṃśapāyana uvāca kathaṃ vai nāśitāḥ pūrvaṃ nāradena surarṣiṇā / prajāpatisutāste vai śrotumicchāmi tattvataḥ
Translation
शांशपायन उवाच—कथं वै पूर्वं सुरर्षिणा नारदेन नाशिताः? ते प्रजापतिसुताः कथं नष्टाः—तत्त्वतः श्रोतुमिच्छामि।
Word by Word
शांशपायनःŚāṃśapāyana
शांशपायनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशांशपायन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन, परस्मैपद
कथम्how
कथम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नवाचक अव्यय (interrogative adverb)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चय/उपपादक अव्यय (emphatic particle)
नाशिताःwere destroyed
नाशिताः:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootनाशित (कृदन्त; √नश्/नाशय्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘destroyed’
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (formerly/before)
नारदेनby Narada
नारदेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/तृतीया), एकवचन
सुर-ऋषिणाby the divine seer
सुर-ऋषिणा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (देवानां ऋषिः)
प्रजापति-सुताःthe sons of Prajāpati
प्रजापति-सुताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रजापति (प्रातिपदिक) + सुता (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः (प्रजापतेः सुताः)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चय/उपपादक अव्यय
श्रोतुम्to hear
श्रोतुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (infinitive), ‘to hear’
इच्छामिI wish
इच्छामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन, परस्मैपद
तत्त्वतःin truth/accurately
तत्त्वतः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतत्त्वतः (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/रीति-वाचक (in truth, accurately)