Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 44
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
दर्शनात्सूकरो हन्ति पक्षवातेन कुक्कुटः / रजस्वलायाः स्पर्शेन क्रुद्धोयश्च प्रयच्छति
Transliteration
darśanātsūkaro hanti pakṣavātena kukkuṭaḥ / rajasvalāyāḥ sparśena kruddhoyaśca prayacchati
Translation
दर्शनात् सूकरो हन्ति पक्षवातेन कुक्कुटः। रजस्वलास्पर्शतो हन्ति क्रुद्धो यश्च प्रयच्छति॥
Word by Word
दर्शनात्from (mere) seeing
दर्शनात्:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; कारण/हेतु-अर्थ
सूकरःa pig/boar
सूकरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसूकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
हन्तिkills/destroys
हन्ति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
पक्षवातेनby the wind of wings / wing-flapping
पक्षवातेन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootपक्ष-वात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पक्षस्य वातः)
कुक्कुटःa rooster
कुक्कुटः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकुक्कुट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रजस्वलायाःof a menstruating woman
रजस्वलायाः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरजस्वला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
स्पर्शेनby touch
स्पर्शेन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootस्पर्श (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि/कर्तरि कृदन्त (PPP used adjectivally), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यःwho
यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
प्रयच्छतिgives/bestows
प्रयच्छति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootप्र-यम् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्