Shloka 42
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
सर्वं तदसुरेद्राय ब्रह्मा भागमकल्पयत् / श्वा चैव ब्रह्महा चैव नावेक्षेत कथञ्चन
Transliteration
sarvaṃ tadasuredrāya brahmā bhāgamakalpayat / śvā caiva brahmahā caiva nāvekṣeta kathañcana
Translation
सर्वं तदसुरेन्द्राय ब्रह्मा भागमकल्पयत्। श्वानं चैव ब्रह्महां चैव नावेक्षेत कथञ्चन॥
Word by Word
सर्वम्all (of it)
सर्वम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (कर्म/Object apposition)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘सर्वम्’ इत्यस्य अन्वयार्थक
असुर-इन्द्रायto the lord of asuras
असुर-इन्द्राय:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootअसुर-इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (असुराणाम् इन्द्रः)
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
भागम्a share/portion
भागम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
अकल्पयत्assigned
अकल्पयत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootकॢप् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past/लङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्; causative/denominative sense ‘assigned/arranged’
श्वाa dog
श्वा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootश्वन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (प्रातिपदिक ‘श्वन्’ का प्रथमा एकवचन रूप ‘श्वा’)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
ब्रह्महाa slayer of a brāhmaṇa
ब्रह्महा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootब्रह्म-हन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (ब्रह्मणः हन्ता)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय
नnot
न:
Pratishedha (प्रतिषेध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
अवेक्षेतshould look at
अवेक्षेत:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअव-ईक्ष् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
कथञ्चनin any manner at all
कथञ्चन:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootकथञ्चन (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), ‘in any way/at all’