Shloka 39
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
भस्मनीव हुतं हव्यं दत्तं पौनर्भवे द्विजः / षष्टिं काणः शतं षण्ढः श्वित्री पञ्चशतान्यपि
Transliteration
bhasmanīva hutaṃ havyaṃ dattaṃ paunarbhave dvijaḥ / ṣaṣṭiṃ kāṇaḥ śataṃ ṣaṇḍhaḥ śvitrī pañcaśatānyapi
Translation
भस्मनीव हुतं हव्यं दत्तं पौनर्भवे द्विजः। षष्टिं काणः शतं षण्ढः श्वित्री पञ्चशतान्यपि॥
Word by Word
भस्मनिin ashes
भस्मनि:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootभस्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
इवlike/as if
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/Comparison)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (particle of comparison)
हुतम्offered (in fire)
हुतम्:
Kriya (क्रिया/Predicative)
TypeAdjective
Rootहु (धातु) → हुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विधेय-विशेषण
हव्यम्oblation
हव्यम्:
Karma (कर्म/Object/Topic)
TypeNoun
Rootहव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
दत्तम्given (as gift)
दत्तम्:
Karma (कर्म/Object/Topic)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) → दत्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; (दानं) दत्तम्
पौनर्भवेin/for a remarried man (paunarbhava)
पौनर्भवे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootपौनर्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
द्विजःa twice-born (Brahmin)
द्विजः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
षष्टिम्sixty
षष्टिम्:
Karma (कर्म/Measure)
TypeNoun
Rootषष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; संख्या (numeral)
काणःa one-eyed man
काणः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
शतम्a hundred
शतम्:
Karma (कर्म/Measure)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; संख्या (numeral)
षण्ढःa eunuch/impotent man
षण्ढः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootषण्ढ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
श्वित्रीa woman with white-leprosy/vitiligo
श्वित्री:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootश्वित्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
पञ्चशतानिfive hundreds (five hundred units)
पञ्चशतानि:
Karma (कर्म/Measure)
TypeNoun
Rootपञ्च + शत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; द्विगु-समासः (पञ्च शतानि) संख्या-समाहार
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle; inclusion)