Shloka 32
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
समुद्रान्तरितो भृत्यः पिशुनः कूटसाक्षिकः / पित्रा विवदमानश्च यस्य चोपपतिर्गृहे
Transliteration
samudrāntarito bhṛtyaḥ piśunaḥ kūṭasākṣikaḥ / pitrā vivadamānaśca yasya copapatirgṛhe
Translation
समुद्रान्तरितो भृत्यः पिशुनः कूटसाक्षिकः। पित्रा विवदमानश्च यस्य चोपपतिर्गृहे॥
Word by Word
samudra-antaritaḥseparated by the sea; overseas
samudra-antaritaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootsamudra (प्रातिपदिक) + antarita (कृदन्त; antar-√i/√ṛ ‘to go/put between’ से)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त), तत्पुरुषः (samudreṇa antaritaḥ—separated by the sea)
bhṛtyaḥservant
bhṛtyaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbhṛtya (प्रातिपदिक; √bhṛ ‘to support’ से)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
piśunaḥslanderer; informer
piśunaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootpiśuna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
kūṭa-sākṣikaḥfalse witness
kūṭa-sākṣikaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkūṭa (प्रातिपदिक) + sākṣika (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (kūṭaḥ sākṣī—false witness)
pitrāwith the father; by the father
pitrā:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
vivadamānaḥquarrelling
vivadamānaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootvi-√vad (वद् धातु) (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘quarrelling’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
yasyawhose
yasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; relative pronoun
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
upapatiḥparamour; illicit lover
upapatiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootupapati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
gṛhein the house
gṛhe:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootgṛha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन