Shloka 13
Nakṣatra-Śrāddha Phala-Vidhi
Results of Śrāddha by Asterism
Devanagari script
पूर्वप्रौष्ठ पदे कुर्वन्विन्देताजीविकान्बहून् / उत्तरास्वनतिक्रम्य विन्देद्गा वै सहस्रशः
Transliteration
pūrvaprauṣṭha pade kurvanvindetājīvikānbahūn / uttarāsvanatikramya vindedgā vai sahasraśaḥ
Translation
पूर्वप्रौष्ठपदे कुर्वन् विन्देत् आजीविकान् बहून्। उत्तरासु अनतिक्रम्य विन्देत् गाः वै सहस्रशः॥
Word by Word
पूर्वप्रौष्ठेin Pūrvaprauṣṭhapadā (Pūrvabhādrapadā)
पूर्वप्रौष्ठे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपूर्व-प्रौष्ठपदा (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (पूर्वा प्रौष्ठपदा); स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; Locative singular (nakshatra)
पदेin the quarter/foot
पदे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular
कुर्वन्doing/performing
कुर्वन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विन्देत्would obtain
विन्देत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु, लभे अर्थे)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; Optative, 3rd person singular
आजीविकान्livelihoods/means of living
आजीविकान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआजीविका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; Accusative plural
बहून्many
बहून्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; Accusative plural, qualifying आजीविकान्
उत्तरासुin the Uttarās
उत्तरासु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootउत्तरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; Locative plural
अनतिक्रम्यwithout transgressing
अनतिक्रम्य:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootअनति+क्रम् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययभाव कृदन्त (gerund); अव्यय; ‘not transgressing/without overstepping’
विन्देत्would obtain
विन्देत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु, लभे अर्थे)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; Optative, 3rd person singular
गाःcows
गाः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; Accusative plural
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle), अव्यय
सहस्रशःby the thousand
सहस्रशः:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशस् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), प्रकारवाचक; ‘by thousands/ in thousands’