Shloka 50
Śrāddha-kalpa: Dāna-phala-nirdeśa
Gifts in Śrāddha and Their Fruits
Devanagari script
सर्वयज्ञक्रतूनां हि फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् / क्षिप्रमत्युष्णमक्लिष्टं दद्यादन्नं बुभुक्षते
Transliteration
sarvayajñakratūnāṃ hi phalaṃ prāpnotyanuttamam / kṣipramatyuṣṇamakliṣṭaṃ dadyādannaṃ bubhukṣate
Translation
सर्वयज्ञक्रतूनां हि फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् । क्षिप्रमत्युष्णमक्लिष्टं दद्यादन्नं बुभुक्षते ॥
Word by Word
सर्व-यज्ञ-क्रतूनाम्of all sacrifices and rites
सर्व-यज्ञ-क्रतूनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + यज्ञ (प्रातिपदिक) + क्रतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थ/निश्चयार्थक
फलम्fruit, result
फलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
प्राप्नोतिattains
प्राप्नोति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
अनुत्तमम्unsurpassed, excellent
अनुत्तमम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Sambandha (सम्बन्ध/ manner)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
अति-उष्णम्very hot
अति-उष्णम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअति (अव्यय/उपसर्गवत्) + उष्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
अक्लिष्टम्not troublesome / without hardship
अक्लिष्टम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअक्लिष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
दद्यात्should give
दद्यात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधि), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
अन्नम्food
अन्नम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
बुभुक्षतेdesires to eat / is hungry
बुभुक्षते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद; देशिदेरिवेटिव-धातु ‘बुभुक्ष्’ (desiderative of √भुज्)