Shloka 12
Śrāddha-kalpa: Dāna-phala-nirdeśa
Gifts in Śrāddha and Their Fruits
Devanagari script
शरणं रत्नसंपूर्णं सशय्याभोजनं बुधः / श्राद्धे दत्त्वा यतिभ्यस्तु नाकपृष्ठे महीयते
Transliteration
śaraṇaṃ ratnasaṃpūrṇaṃ saśayyābhojanaṃ budhaḥ / śrāddhe dattvā yatibhyastu nākapṛṣṭhe mahīyate
Translation
बुधः श्राद्धे यतिभ्यः रत्नसंपूर्णं शरणं सशय्याभोजनं दत्त्वा नाकपृष्ठे महीयते।
Word by Word
शरणम्shelter/refuge
शरणम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootशरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; object (thing given)
रत्नसंपूर्णम्filled with jewels
रत्नसंपूर्णम्:
कर्म (Karma/Object qualifier)
TypeAdjective
Rootरत्न (प्रातिपदिक) + संपूर्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण of शरणम्; समासः—तत्पुरुष (रत्नैः संपूर्णम्)
सशय्याभोजनम्(with) bed and food
सशय्याभोजनम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootशय्या (प्रातिपदिक) + भोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—द्वन्द्व (शय्या च भोजनं च) with सह- (सहित) sense; object appositive to शरणम्
बुधःa wise man
बुधः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; subject
श्राद्धेin the śrāddha rite
श्राद्धे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
क्रियाविशेषण (Adverbial participle)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; having given
यतिभ्यःto ascetics
यतिभ्यः:
सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
TypeNoun
Rootयति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/चतुर्थी), बहुवचन; recipient
तुindeed/and
तु:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
नाकपृष्ठेon heaven’s surface/in heaven
नाकपृष्ठे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootनाक (प्रातिपदिक) + पृष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (नाकस्य पृष्ठम्)
महीयतेis honored/glorified
महीयते:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootमह् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; passive/reflexive sense ‘is honored/glorified’