Shloka 7
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
तपसा तेजसा तस्य भ्रजते स नगोत्तमः / शृङ्गे माल्यवतो नित्यं वह्निः संवर्त्तको यथा
Transliteration
tapasā tejasā tasya bhrajate sa nagottamaḥ / śṛṅge mālyavato nityaṃ vahniḥ saṃvarttako yathā
Translation
तपसा तेजसा तस्य भ्रजते स नगोत्तमः । शृङ्गे माल्यवतो नित्यं वह्निः संवर्त्तको यथा ॥
Word by Word
तपसाby austerity
तपसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; instrumental
तेजसाby splendor/energy
तेजसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; instrumental
तस्यof him/of that (mountain)
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th case), एकवचन; genitive pronoun
भ्रजतेshines
भ्रजते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभ्राज् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
सःhe/that
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
नगोत्तमःthe best mountain
नगोत्तमः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनग + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (नगानाम् उत्तमः)
शृङ्गेon the peak
शृङ्गे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन
माल्यवतःof (mount) Mālyavat
माल्यवतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमाल्यवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन; genitive (of Mālyavat)
नित्यम्always
नित्यम्:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
Formअव्यय; adverb (कालवाचक) from neuter accusative used adverbially
वह्निःfire
वह्निः:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootवह्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
संवर्त्तकःthe Saṃvartaka (destroyer)
संवर्त्तकः:
Upamāna (उपमान)
TypeAdjective
Rootसंवर्त्तक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; epithet of fire (cosmic-dissolution fire)
यथाas/like
यथा:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; comparative particle (उपमावाचक)