Shloka 44
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
श्राद्धानि चाग्निकार्यं च तत्र कुर्यात्सदा क्षयम् / यस्त्वग्निं प्रविशेत्तत्र नाकपृष्ठे स मोदते
Transliteration
śrāddhāni cāgnikāryaṃ ca tatra kuryātsadā kṣayam / yastvagniṃ praviśettatra nākapṛṣṭhe sa modate
Translation
तत्र श्राद्धानि चाग्निकार्यं च सदा अक्षयम् कुर्यात्। यस्त्वग्निं प्रविशेत् तत्र स नाकपृष्ठे मोदते।
Word by Word
śrāddhāniŚrāddha rites
śrāddhāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśrāddha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), बहुवचन; here as कर्म (object) with kur yāt
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
agnikāryamfire-ritual duties
agnikāryam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootagni+kārya (प्रातिपदिक; अग्नि + कार्य)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (work/rite 'of Agni')
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
kuryātshould perform
kuryāt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; विध्यर्थ (should do)
sadāalways
sadā:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
kṣayamimperishably; without loss
kṣayam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootkṣaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (as adverbial accusative: 'without diminution/imperishably')
yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
tubut/indeed
tu:
Sambandha/Emphasis (निपातार्थ)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle: contrast/emphasis)
agnimfire (Agni)
agnim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootagni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
praviśetshould enter
praviśet:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra+viś (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
nākapṛṣṭhein heaven (on the heavenly plane)
nākapṛṣṭhe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootnāka+pṛṣṭha (प्रातिपदिक; नाक + पृष्ठ)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष ('back/surface of heaven')
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
modaterejoices
modate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootmud (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन