Shloka 115
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
ऋणैस्त्रिभिस्ततः स्नात्वा निष्क्रीणाति नरस्तनुम् / मानसे सरसि स्नात्वा श्राद्धंनिर्वर्त्तयेत्ततः
Transliteration
ṛṇaistribhistataḥ snātvā niṣkrīṇāti narastanum / mānase sarasi snātvā śrāddhaṃnirvarttayettataḥ
Translation
ऋणैस्त्रिभिस्ततः स्नात्वा निष्क्रीणाति नरस्तनुम् । मानसे सरसि स्नात्वा श्राद्धं निर्वर्त्तयेत् ततः ॥
Word by Word
ऋणैःby/with debts
ऋणैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootऋण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
त्रिभिःby three
त्रिभिः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक/संख्या)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; numeral adjective
ततःthen/thereafter
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तदर्थे/अनन्तरम् (then/thereafter)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
निष्क्रीणातिredeems/buys off
निष्क्रीणाति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनिस्-√क्री (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
नरःa man
नरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तनुम्body
तनुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
मानसेin (the) Mānasa (lake)
मानसे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootमानस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; adjective used substantively with सरसि
सरसिin the lake
सरसि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
श्राद्धम्Śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
निर्वर्तयेत्should perform/complete
निर्वर्तयेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनिर्-√वृत्/वर्त् (धातु) (causative)
Formलोट्/विधिलिङ् (optative sense) विधिलिङ्, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative) ‘should perform/bring about’
ततःthen
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (thereafter)