Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

श्राद्धकल्पे पितृदेवपूजाक्रमः (Śrāddhakalpa: Order of Pitṛ and Deva Worship)

आदिकर्म समुत्सृज्य दाता तत्र विनश्यति / पिण्डमग्नौ सदा दद्यद्भोगार्थी प्रथमं नरः

ādikarma samutsṛjya dātā tatra vinaśyati / piṇḍamagnau sadā dadyadbhogārthī prathamaṃ naraḥ

आदिकर्म समुत्सृज्य दाता तत्र विनश्यति। पिण्डमग्नौ सदा दद्याद्भोगार्थी प्रथमं नरः॥

ādikarmathe initial rite/first duty
ādikarma:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootādi (प्रातिपदिक) + karma (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकliṅga (Neuter), Dvitīyā vibhakti (Accusative/2nd), Ekavacana; Karmadhāraya: ādi eva karma (the initial rite)
samutsṛjyahaving abandoned
samutsṛjya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-ud-sṛj (सृज्, धातु)
FormKtvā-pratyaya (absolutive/gerund): ‘having abandoned/omitted’
dātāthe giver/donor
dātā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdātṛ (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā vibhakti, Ekavacana
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
FormDeśa-vācaka avyaya (there)
vinaśyatiperishes/is ruined
vinaśyati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-naś (नश्, धातु)
FormLaṭ-lakāra (Present), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana, Parasmaipada
piṇḍama food-ball/oblatory lump
piṇḍam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpiṇḍa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā vibhakti, Ekavacana
agnauin the fire
agnau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootagni (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Saptamī vibhakti (Locative/7th), Ekavacana
sadāalways
sadā:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
FormKāla-vācaka avyaya (always)
dadyatshould give/offer
dadyat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdā (दा, धातु)
FormVidhi-liṅ (Optative), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana, Parasmaipada
bhogārthīdesirous of enjoyment
bhogārthī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhoga (प्रातिपदिक) + arthin (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā vibhakti, Ekavacana; Tatpuruṣa: bhogasya arthī (desirous of enjoyment)
prathamamfirst
prathamam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootprathama (प्रातिपदिक)
FormKriyā-viśeṣaṇa-rūpa (adverbial accusative: first/at first)
naraḥa man
naraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā vibhakti, Ekavacana