Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 21
श्राद्धकल्पे पितृदेवपूजाक्रमः (Śrāddhakalpa: Order of Pitṛ and Deva Worship)
Devanagari script
उदक्पूर्वे बलिं कुर्यादुदकान्ते तथैव च / बलिं सुविहितं कुर्या दुच्चैरुच्चतरं क्षिपेत्
Transliteration
udakpūrve baliṃ kuryādudakānte tathaiva ca / baliṃ suvihitaṃ kuryā duccairuccataraṃ kṣipet
Translation
उदकपूर्वे बलिं कुर्यात् उदकान्ते तथैव च। बलिं सुविहितं कृत्वा उच्चैरुच्चतरं क्षिपेत्॥
Word by Word
उदक्पूर्वेon the east (of the water)
उदक्पूर्वे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootउदक (प्रातिपदिक) + पूर्व (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (उदकस्य पूर्वे), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन — Locative, Singular; ‘at the eastern side of the water’
बलिम्offering (bali)
बलिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootबलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular
कुर्यात्should make
कुर्यात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — Optative, 3rd person, Singular, Parasmaipada
उदकान्तेat the end/edge of the water
उदकान्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootउदक (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (उदकस्य अन्ते), पुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन — Masculine, Locative, Singular
तथाthus
तथा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय — adverb ‘thus/so’
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात — particle ‘indeed/just’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय — conjunction ‘and’
बलिम्offering
बलिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootबलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular
सुविहितम्properly arranged
सुविहितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + विहित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन — Neuter, Accusative, Singular; ‘well-arranged/prescribed’
कुर्यात्should make
कुर्यात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — Optative, 3rd person, Singular, Parasmaipada
दुच्चैःfrom high up
दुच्चैः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootदुच्चैः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण — adverb ‘from a height/aloft’
उच्चतरम्higher
उच्चतरम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootउच्च (प्रातिपदिक) + तरप् (तद्धित)
Formतुलनात्मक (comparative), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन — Neuter, Accusative, Singular; ‘higher’ (adverbial/object complement)
क्षिपेत्should throw/cast
क्षिपेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — Optative, 3rd person, Singular, Parasmaipada