Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 55
Pitṛ-Śrāddha Vidhi: Rājata-dāna, Kṛṣṇājina, and Vedi/Garta Construction
Ancestral Rite Protocols
Devanagari script
अपसव्यं वितृभयश्च दद्यादञ्जनमुत्तमम् / निपात्य जानु सर्वेषां वस्त्रार्थं सूत्रमेव वा
Transliteration
apasavyaṃ vitṛbhayaśca dadyādañjanamuttamam / nipātya jānu sarveṣāṃ vastrārthaṃ sūtrameva vā
Translation
अपसव्यं कृत्वा वितृभयश्च अञ्जनम् उत्तमं दद्यात्। सर्वेषां जानु निपात्य वस्त्रार्थं सूत्रमेव वा दद्यात्॥
Word by Word
अपसव्यम्to the left/anticlockwise (apasavya)
अपसव्यम्:
कर्मप्रवृत्तिनिमित्त/क्रियाविशेषण (Manner/Direction)
TypeAdjective
Rootअपसव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (direction/position)
वितृभयः(a ritual agent/attendant) vitṛbhaya
वितृभयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवितृभय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; (पाठभेद/दुर्लभ-शब्द)
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
दद्यात्should give
दद्यात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अञ्जनम्collyrium/ointment
अञ्जनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअञ्जन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
उत्तमम्excellent/best
उत्तमम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of अञ्जनम्)
निपात्यhaving placed/setting down
निपात्य:
पूर्वक्रिया (Kriyā-viśeṣaṇa)
TypeVerb
Rootनि + पत् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund), धातु: पत् with नि-; अर्थ: having placed/caused to fall
जानुknee
जानु:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजानु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
सर्वेषाम्of all (persons)
सर्वेषाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन
वस्त्र-अर्थम्for the purpose of cloth
वस्त्र-अर्थम्:
प्रयोजन (Purpose)
TypeNoun
Rootवस्त्र + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष: वस्त्रस्य अर्थः (for the sake/purpose of cloth)
सूत्रम्thread
सूत्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसूत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
एवindeed/only
एव:
अवधारण (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण (emphatic particle)
वाor
वा:
विकल्प (Alternative)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय, विकल्प (disjunctive particle)