Shloka 84
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
त्रय एते गाणाः प्रोक्ताश्चतुः शेषान्निबोधत / तान्वक्ष्यामि द्विजश्रेष्ठाः प्रभामूर्त्तिमतो गणान्
Transliteration
traya ete gāṇāḥ proktāścatuḥ śeṣānnibodhata / tānvakṣyāmi dvijaśreṣṭhāḥ prabhāmūrttimato gaṇān
Translation
त्रय एते गणाः प्रोक्ताः; चतुरः शेषान् निबोधत। तान् वक्ष्यामि, द्विजश्रेष्ठाः, प्रभामूर्तिमतो गणान्॥
Word by Word
trayaḥthree
trayaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottri (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; संख्याविशेषण (numeral adjective)
etethese
ete:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
gāṇāḥgroups/classes
gāṇāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootgaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
proktāḥhave been stated
proktāḥ:
Kriyā (क्रिया/Predicative)
TypeVerb
Rootpra+vac (धातु) → prokta (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय (predicate)
catuḥfour
catuḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcatur (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्द (indeclinable-like numeral form) = ‘four’; विशेषण
śeṣānthe remaining
śeṣān:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootśeṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; विशेषण (remaining)
nibodhataunderstand/learn
nibodhata:
Kriyā (क्रिया/Imperative)
TypeVerb
Rootni+budh (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; परस्मैपद
tānthem
tān:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; सर्वनाम
vakṣyāmiI shall tell
vakṣyāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
dvijaśreṣṭhāḥO best of the twice-born (Brahmins)
dvijaśreṣṭhāḥ:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootdvija + śreṣṭha (प्रातिपदिक); समास
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (dvijānāṃ śreṣṭhāḥ) संबोधनार्थे प्रथमा (vocative sense)
prabhāmūrttimataḥhaving radiant forms
prabhāmūrttimataḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootprabhā + mūrti + mat (प्रातिपदिक); समास
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘प्रभा-मूर्ति’ (कर्मधारय/तत्पुरुष-आधार) + मतुप्-प्रत्यय (possessive) → ‘having a form of radiance’; विशेषण
gaṇāngroups
gaṇān:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootgaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन