Shloka 22
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
रुद्राणी सा तु प्रवरा स्वैर्गुणैरतिरिच्यते / अन्योन्यप्रीतमनसोरुमाशङ्करयोरथ
Transliteration
rudrāṇī sā tu pravarā svairguṇairatiricyate / anyonyaprītamanasorumāśaṅkarayoratha
Translation
रुद्राणी सा तु प्रवरा स्वैर्गुणैरतिरिच्यते । अन्योन्यप्रीतमनसोः उमाशङ्करयोस्तदा ॥
Word by Word
रुद्राणीRudrāṇī (Pārvatī)
रुद्राणी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरुद्राणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात/अव्यय; विरोध/अन्वयार्थे ‘but/indeed’
प्रवराexcellent, foremost
प्रवरा:
Karta-anvaya (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रवर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
स्वैःwith her own
स्वैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; ‘गुणैः’ इत्यस्य विशेषण
गुणैःqualities
गुणैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
अतिरिच्यतेexcels/is superior
अतिरिच्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअति-रिच् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोगः ‘is surpassed/excels’
अन्योन्यmutual
अन्योन्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootअन्योन्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् प्रयोगः; समासपूर्वपद-रूपेण ‘mutual’
प्रीतpleased, affectionate
प्रीत:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्री (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-समासाङ्ग, ‘मनस्’ इत्यस्य विशेषण; ‘pleased’
मनसोःof (their) minds
मनसोः:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन
उमाof Umā
उमा:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootउमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; ‘-योः’ समास/द्वन्द्वसदृश-सम्बन्धे
शङ्करयोःof Śaṅkara (and Umā) / of the pair
शङ्करयोः:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशङ्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भार्थक ‘then/now’