Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 106
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
तपसा विप्रसिद्धेन दृश्यते मासचक्षुषा / इत्येते पितरश्चैव लोका दुहितरश्च वै
Transliteration
tapasā viprasiddhena dṛśyate māsacakṣuṣā / ityete pitaraścaiva lokā duhitaraśca vai
Translation
तपसा विप्रसिद्धेन दृश्यते मासचक्षुषा। इत्येते पितरश्चैव लोका दुहितरश्च वै॥
Word by Word
तपसाby austerity
तपसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
विप्रसिद्धेनwell-established among sages/Brahmins
विप्रसिद्धेन:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविप्रसिद्ध (प्रातिपदिक: विप्र + सिद्ध)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास ('विप्रैः सिद्धम्/विप्रेषु सिद्धम्'—well-known among Brahmins); विशेषण (तपसा)
दृश्यतेis seen
दृश्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive): 'is seen'
मासचक्षुषाwith monthly sight/vision
मासचक्षुषा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमासचक्षुस् (प्रातिपदिक: मास + चक्षुस्)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; तत्पुरुष-समास (षष्ठी: 'मासस्य चक्षुः' = monthly eye/vision)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
एतेthese
एते:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम; विशेषण (पितरः)
पितरःancestors
पितरः:
Karta (कर्ता/वाक्यविषय)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (particle: 'indeed/just')
लोकाःworlds
लोकाः:
Karta (कर्ता/वाक्यविषय)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
दुहितरःdaughters
दुहितरः:
Karta (कर्ता/वाक्यविषय)
TypeNoun
Rootदुहितृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात-अव्यय; निश्चयार्थ/खलु-अर्थ (particle: 'indeed')