Brahma Purana — The Path of Liberation: Self-Knowledge, Sense-Restraint, and Crossing the River of Worldly Flow, Shloka 16
Devanagari script
व्यास उवाच धर्मं च संप्रवक्ष्यामि पुराणम् ऋषिभिः स्तुतम् विशिष्टं सर्वधर्मेभ्यः शृणुध्वं मुनिसत्तमाः //
Translation
षोडशः श्लोकः—अत्र मूलपाठः प्रदत्तो नास्ति; अतः यथार्थानुवादः कर्तुं न शक्यते।
Word by Word
vyāsaḥVyāsa
vyāsaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvyāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nom./1st), एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
dharmamdharma
dharmam:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Acc./2nd), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
saṃpravakṣyāmiI shall expound
saṃpravakṣyāmi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootsaṃ + pra + vac (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष (1st), एकवचन; परस्मैपद
purāṇamPurāṇa
purāṇam:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootpurāṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Acc./2nd), एकवचन
ṛṣibhiḥby sages
ṛṣibhiḥ:
Karana (करण/instrument/agent in passive)
TypeNoun
Rootṛṣi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन
stutampraised
stutam:
Visheshana (विशेषण)
TypeVerb
Rootstu (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'praised' qualifying 'purāṇam'
viśiṣṭamexcellent/distinguished
viśiṣṭam:
Visheshana (विशेषण)
TypeVerb
Rootvi-śiṣ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle used adjectivally), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; qualifying 'purāṇam'
sarva-dharmebhyaḥthan all dharmas
sarva-dharmebhyaḥ:
Apadana (अपादान/comparison base)
TypeNoun
Rootsarva + dharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), बहुवचन; तत्पुरुष-समास: 'from all dharmas' (sarva qualifying dharma)
śṛṇudhvamlisten
śṛṇudhvam:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd), बहुवचन; आत्मनेपद
muni-sattamāḥO best of sages
muni-sattamāḥ:
Sambodhana (सम्बोधन/vocative address; form equals Nom. pl.)
TypeNoun
Rootmuni + sattama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nom./1st), बहुवचन; तत्पुरुष-समास: 'best among sages' (षष्ठी-तत्पुरुष sense)
Speaker
Vyāsa speaking to the sages (munis)