Brahma Purana — The Naimittika and Prākṛta Dissolutions: Cosmic Absorption into Viṣṇu, Shloka 2
Devanagari script
अथ निःश्वासजो विष्णोर् वायुस् ताञ् जलदांस् ततः नाशं नयति भो विप्रा वर्षाणाम् अधिकं शतम् //
Translation
त्रयस्त्रिंशत्तमोऽध्यायस्य अयं श्लोकाङ्कः २ इति निर्दिश्यते; मूलपाठोऽत्र न प्रदत्तः।
Word by Word
अथthen
अथ:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)
निःश्वास-जःborn from (His) exhalation
निःश्वास-जः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिःश्वास (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘निःश्वासात् जातः’); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वायुः इति विशेषणम्
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
वायुःwind
वायुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तान्those
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम; (जलदान्) इत्यस्य विशेषणम्
जलदान्clouds (water-givers)
जलदान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजलद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
ततःthen/thereafter
ततः:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थे (thereupon)
नाशम्destruction
नाशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
नयतिleads (to) / brings
नयति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनी (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
भोO!
भो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootभो (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बोधन-निपात (vocative particle)
विप्राःO Brahmins
विप्राः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन/प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
वर्षाणाम्of years
वर्षाणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
अधिकम्more than
अधिकम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअधिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; परिमाण-विशेषणम्
शतम्a hundred
शतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; संख्यावाचक
Speaker
Vyāsa addressing brāhmaṇas/sages