Brahma Purana — Shiva on Dharma: Nonviolence, Truthful Speech, Mental Discipline, and the Karmic Causes of Heaven and Longevity, Shloka 6
Devanagari script
प्रलयोत्पत्तितत्त्वज्ञाः सर्वज्ञाः सर्वदर्शिनः वीतरागा विमुच्यन्ते पुरुषाः कर्मबन्धनैः //
Translation
एतत् षष्ठं श्लोकपदं पुण्यकथां श्रवणस्य फलमाह।
Word by Word
pralaya-utpatti-tattva-jñāḥknowers of the truth of dissolution and creation
pralaya-utpatti-tattva-jñāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootpralaya (प्रातिपदिक) + utpatti (प्रातिपदिक) + tattva (प्रातिपदिक) + jña (प्रातिपदिक/कृदन्त from √jñā ज्ञा)
Formबहुवचन, पुल्लिङ्ग, प्रथमा; समासः: प्रलयस्य उत्पत्तेः तत्त्वं जानन्ति इति (षष्ठी-तत्पुरुष/बहुपद-तत्पुरुष)
sarva-jñāḥomniscient
sarva-jñāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + jña (प्रातिपदिक)
Formबहुवचन, पुल्लिङ्ग, प्रथमा; कर्मधारयः: सर्वे च ते ज्ञाः (all-knowing)
sarva-darśinaḥall-seeing
sarva-darśinaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + darśin (प्रातिपदिक; from √dṛś दृश्)
Formबहुवचन, पुल्लिङ्ग, प्रथमा; कर्मधारयः: सर्वं पश्यन्ति इति
vīta-rāgāḥfree from passion/attachment
vīta-rāgāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvīta (कृदन्त; √vī/√vi इ/वी) + rāga (प्रातिपदिक)
Formबहुवचन, पुल्लिङ्ग, प्रथमा; क्त-प्रत्ययान्त; समासः: वीतः रागः येषां ते (बहुव्रीहि-अर्थ), रूपतः तत्पुरुष-सदृश
vimucyanteare released
vimucyante:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√muc (धातु) with vi- (उपसर्ग)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive sense)
puruṣāḥmen/persons
puruṣāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpuruṣa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन
karma-bandhanaiḥby the bonds of karma
karma-bandhanaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootkarma (प्रातिपदिक) + bandhana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (bandhana), तृतीया (Instrumental/करण), बहुवचन; समासः: कर्मणां बन्धनैः (षष्ठी-तत्पुरुष)
Speaker
Śiva to Umā