Brahma Purana — Shiva on Dharma: Nonviolence, Truthful Speech, Mental Discipline, and the Karmic Causes of Heaven and Longevity, Shloka 47
Devanagari script
प्राणातिपाती योगीन्द्रो दण्डहस्तो नरः सदा नित्यम् उद्यतशस्त्रश् च हन्ति भूतगणान् नरः //
Translation
अत्र श्लोकस्य मूलपाठो न प्रदत्तः; अतः यथार्थानुवादः कर्तुं न शक्यते। कृपया श्लोकं प्रददातु।
Word by Word
prāṇātipātīlife-slayer, killer
prāṇātipātī:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootprāṇa (प्रातिपदिक) + atipātin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (prāṇān atipātayati iti)
yogīndraḥchief of yogins
yogīndraḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyogin + indra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (‘lord among yogins’)
daṇḍa-hastaḥhaving a staff in hand
daṇḍa-hastaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootdaṇḍa (प्रातिपदिक) + hasta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘यस्य हस्ते दण्डः सः’
naraḥa man
naraḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
sadāalways
sadā:
Kala (काल/Time)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
nityamconstantly
nityam:
Kala (काल/Time)
TypeIndeclinable
Rootnitya (प्रातिपदिक used adverbially)
Formअव्ययवत् प्रयोगः (adverbial accusative)
udyata-śastraḥwith weapon raised
udyata-śastraḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootudyata (कृदन्त/प्रातिपदिक) + śastra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘यस्य शस्त्रं उद्यतं सः’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
hantikills
hanti:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Roothan (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
bhūta-gaṇānhosts of beings
bhūta-gaṇān:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootbhūta (प्रातिपदिक) + gaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; तत्पुरुषः (‘groups of beings’)
naraḥthe man
naraḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; पुनरुक्त-कर्ता (reiterated subject)
Speaker
Śiva continuing his explanation to Umā