Brahma Purana — Sāṃkhya-Informed Discourse on the Unmanifest (Avyakta), the 25 Tattvas, and Liberation, Shloka 53
Devanagari script
न नास्तिकाय दातव्यं नाभक्ताय कदाचन न दुष्टमतये विप्रा न श्रद्धाविमुखाय च //
Translation
अत्र श्लोकसंख्या त्रिपञ्चाशत्तमा; मूलश्लोकः प्रदत्तो नास्ति, अतः विषयसूचनामात्रं लिख्यते।
Word by Word
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
nāstikāyato an atheist
nāstikāya:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootnāstika (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; एकवचन; चतुर्थी विभक्ति (Dative, 4th)
dātavyamshould be given
dātavyam:
Kriyā (क्रिया; obligation predicate)
TypeVerb
Root√dā (दा धातु) + tavya (तव्य)
Formकृदन्त (तव्यत्-प्रत्यय; विधेय/कर्तव्यता, gerundive); नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (impersonal obligation: ‘is to be given’)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
abhaktāyato a non-devotee
abhaktāya:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootabhakta (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; एकवचन; चतुर्थी विभक्ति (Dative, 4th)
kadācanaever/at any time
kadācana:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootkadācana (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
duṣṭa-matayeto one of wicked mind
duṣṭa-mataye:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootduṣṭa (प्रातिपदिक) + mati (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (दुष्टा मतिः यस्य/या); स्त्रीलिङ्ग (मति); एकवचन; चतुर्थी विभक्ति (Dative, 4th)
viprāḥO brāhmaṇas
viprāḥ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा विभक्ति (Nominative, 1st); सम्बोधनार्थक प्रयोगः (address)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
śraddhā-vimukhāyato one averse to faith
śraddhā-vimukhāya:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootśraddhā (प्रातिपदिक) + vimukha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (पञ्चमी/षष्ठी-भाव: श्रद्धायाः विमुखः); पुल्लिङ्ग; एकवचन; चतुर्थी विभक्ति (Dative, 4th)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
Speaker
Narrator/teacher voice addressing 'viprāḥ' (brāhmaṇas); explicit speaker not named in this single verse