Brahma Purana — Krishna Returns the Parijata Tree to Dvaraka and Marries the Rescued Maidens, Shloka 16
Devanagari script
जग्राह विधिवत् पाणीन् पृथग्देहे स्वधर्मतः षोडश स्त्रीसहस्राणि शतम् एकं तथाधिकम् //
Translation
अस्य पद्यस्य मूलसंस्कृतं विना अर्थनिर्णयः न शक्यते; कृपया श्लोकपाठं समर्पयतु।
Word by Word
jagrāhaaccepted/took
jagrāha:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootgrah (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
vidhivatduly, as prescribed
vidhivat:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootvidhivat (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb: according to rule)
pāṇīnhands (in marriage)
pāṇīn:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpāṇi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
pṛthak-dehein separate bodies/forms
pṛthak-dehe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpṛthak (अव्यय) + deha (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास (pṛthak dehe = in separate bodies), पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
sva-dharmataḥaccording to their own rites/duty
sva-dharmataḥ:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootsva (प्रातिपदिक) + dharma (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (स्वधर्मः), तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb: from/according to one’s own dharma)
ṣoḍaśasixteen
ṣoḍaśa:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootṣoḍaśa (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याविशेषण (numeral adjective), नपुंसकलिङ्ग/बहुवचन-सामान्य प्रयोग; strīsahasrāṇi इत्यस्य विशेषणम्
strī-sahasrāṇithousands of women
strī-sahasrāṇi:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootstrī (प्रातिपदिक) + sahasra (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (स्त्रीणां सहस्राणि), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
śatama hundred
śatam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; संख्या-परिमाण
ekamone
ekam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; śatam इत्यस्य विशेषणम्
tathāthus/and
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (adverb: thus/so)
adhikammore/additional
adhikam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootadhika (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; परिमाणवाचक विशेषण
Speaker
Vyāsa narrating