Brahma Purana — Devasthana Tirtha: Origin, Naming, and the Eighteen Sacred Fords, Shloka 4
Devanagari script
तस्य पुत्रो महादैत्यो मेघहास इति श्रुतः पितरं घातितं श्रुत्वा तपस् तेपे ऽतिदुःखितः //
Translation
अत्र ‘4’ इति श्लोकसंख्या निर्दिष्टा; मूलपाठं विना शास्त्रीयोऽनुवादः न सम्भवति।
Word by Word
tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/6th), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-सम्भव (pronoun)
putraḥson
putraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootputra (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
mahā-daityaḥthe great Daitya
mahā-daityaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā (उपसर्ग/पूर्वपद) + daitya (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-समास (विशेषण-विशेष्यभावः)
megha-hāsaḥMeghahāsa (name)
megha-hāsaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmegha (प्रातिपदिक) + hāsa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (meghasya hāsaḥ)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formइति-शब्दः (quotative particle)
śrutaḥwas known/called
śrutaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√śru (श्रु धातु) + kta (क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि/भावे (past passive participle)
pitaramfather
pitaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन
ghātitamhaving been caused to be killed
ghātitam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Root√han (हन् धातु) + ṇic (णिच्) + kta (क्त)
Formणिजन्त-धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘caused to be slain’ (causative PPP)
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Root√śru (श्रु धातु) + ktvā (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)
tapaḥausterity
tapaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन; कर्मरूपेण
tepeperformed (austerity)
tepe:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√tap (तप् धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
ati-duḥkhitaḥdeeply distressed
ati-duḥkhitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootati (अव्यय-पूर्वपद) + duḥkhita (√kha?; दुःखित प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (अत्यन्तं दुःखितः)
Speaker
Brahmā narrating to Nārada