Brahma Purana — Akshara and Kshara: Vasiṣṭha’s Teaching to Karāla Janaka on Cosmogenesis and Liberation, Shloka 38
Devanagari script
यद् अमूर्तिः सृजद् व्यक्तं तन् मूर्तिम् अधितिष्ठति चतुर्विंशतिमो व्यक्तो ह्य् अमूर्तिः पञ्चविंशकः //
Translation
श्लोकस्य संस्कृतमूलं विना अर्थानुवादः न शक्यते; कृपया मूलश्लोकं समर्पयतु।
Word by Word
yatthat which
yat:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
amūrtiḥthe formless (principle)
amūrtiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootamūrti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
sṛjatcreating
sṛjat:
Karta (कर्ता/Agent-participle)
TypeVerb
Root√sṛj (धातु)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ/Present active participle), प्रथमा, एकवचन; कर्तरि
vyaktamthe manifest
vyaktam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootvyakta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
tatthat
tat:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; निर्देश (correlative)
mūrtima form
mūrtim:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootmūrti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
adhitiṣṭhatipresides over / inhabits
adhitiṣṭhati:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootadhi + √sthā (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्ग ‘adhi-’
catur-viṃśatitamaḥthe twenty-fourth
catur-viṃśatitamaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootcatur (प्रातिपदिक) + viṃśati (प्रातिपदिक) + -tama (तद्धित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समास + तद्धित ‘-tama’ = ‘the twenty-fourth’
vyaktaḥmanifest
vyaktaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootvyakta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis/causal)
amūrtiḥthe formless (principle)
amūrtiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootamūrti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
pañca-viṃśakaḥthe twenty-fifth
pañca-viṃśakaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootpañca (प्रातिपदिक) + viṃśa (प्रातिपदिक) + -ka (तद्धित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समास (numerical) = ‘the twenty-fifth’
Speaker
Unspecified narrator/teacher continuing the doctrinal exposition.