Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

Ajāmila Delivered: Viṣṇudūtas Establish the Supremacy of the Holy Name

तं विवक्षुमभिप्रेत्य महापुरुषकिङ्करा: । सहसा पश्यतस्तस्य तत्रान्तर्दधिरेऽनघ ॥ २३ ॥

taṁ vivakṣum abhipretya mahāpuruṣa-kiṅkarāḥ sahasā paśyatas tasya tatrāntardadhire ’nagha

अनघ पारिक्षित्! महापुरुषस्य किङ्कराः विष्णुदूताः तं किञ्चिद्वक्तुमिच्छन्तं अजामिलं दृष्ट्वा तस्य पश्यतः सहसैव तत्रान्तर्दधिरे।

तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
विवक्षुम्to speak (intending to speak)
विवक्षुम्:
Prayojana/Artha (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + तुमुन् (कृत्)
Formतुमुनन्त (infinitive), द्वितीया-एकवचन; अर्थः—वक्तुम् (to speak)
अभिप्रेत्यhaving intended
अभिप्रेत्य:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootअभि + प्र + इ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; अर्थः—अभिप्रायं कृत्वा/अभिप्रेत्य (having intended)
महापुरुषकिङ्कराःthe servants of the Mahāpuruṣa
महापुरुषकिङ्कराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहापुरुष + किङ्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—महापुरुषस्य किङ्कराः (servants of the Great Person)
सहसाsuddenly
सहसा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
पश्यतःof (him) who was watching
पश्यतः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; पुंलिङ्ग; अर्थः—(तस्य) पश्यतः (while he was seeing)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
अन्तर्दधिरेthey disappeared
अन्तर्दधिरे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअन्तर् + धा (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद; अर्थः—अन्तर्हिताः अभवन् (they disappeared)
अनघO sinless one
अनघ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअनघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (vocative), एकवचन; विशेषणवत् संबोधन

The śāstras say:

A
Ajāmila
V
Viṣṇudūtas
P
Parīkṣit Mahārāja

FAQs

They understood Ajāmila was about to speak (likely to inquire, repent, or glorify the Lord), and having completed their intervention, they vanished from his sight.

Śukadeva Gosvāmī narrates this verse to King Parīkṣit while describing Ajāmila’s deliverance.

Divine help may come unexpectedly, but one should respond by turning sincerely toward spiritual speech and practice—repentance, inquiry, and remembrance of God.