Srimad Bhagavatam — Panchama Skandha, Shloka 2
The Six Dvīpas Beyond Jambūdvīpa and the Cosmic Boundary of Lokāloka
जम्बूद्वीपोऽयं यावत्प्रमाणविस्तारस्तावता क्षारोदधिना परिवेष्टितो यथा मेरुर्जम्ब्वाख्येन लवणोदधिरपि ततो द्विगुणविशालेन प्लक्षाख्येन परिक्षिप्तो यथा परिखा बाह्योपवनेन । प्लक्षो जम्बूप्रमाणो द्वीपाख्याकरो हिरण्मय उत्थितो यत्राग्निरुपास्ते सप्तजिह्वस्तस्याधिपति: प्रियव्रतात्मज इध्मजिह्व: स्वं द्वीपं सप्तवर्षाणि विभज्य सप्तवर्षनामभ्य आत्मजेभ्य आकलय्य स्वयमात्मयोगेनोपरराम ॥ २ ॥
jambūdvīpo ’yaṁ yāvat-pramāṇa-vistāras tāvatā kṣārodadhinā pariveṣṭito yathā merur jambv-ākhyena lavaṇodadhir api tato dvi-guṇa-viśālena plakṣākhyena parikṣipto yathā parikhā bāhyopavanena; plakṣo jambū-pramāṇo dvīpākhyākaro hiraṇmaya utthito yatrāgnir upāste sapta-jihvas tasyādhipatiḥ priyavratātmaja idhmajihvaḥ svaṁ dvīpaṁ sapta-varṣāṇi vibhajya sapta-varṣa-nāmabhya ātmajebhya ākalayya svayam ātma-yogenopararāma.
जम्बूद्वीपो यावत्प्रमाणविस्तारस्तावता क्षारोदधिना परिवेष्टितः। स च क्षारोदधिः ततो द्विगुणविशालेन प्लक्षाख्येन द्वीपेन परिक्षिप्तः, यथा परिखा बाह्योपवनेन। प्लक्षो जम्बूप्रमाणो हिरण्मयः उत्थितः, यत्र मूलदेशे सप्तजिह्वोऽग्निरुपास्यते। तस्याधिपतिः प्रियव्रतात्मज इध्मजिह्वः; स स्वं द्वीपं सप्तवर्षाणि विभज्य, सप्तात्मजेभ्यः सप्तवर्षनामानि दत्त्वा, विभागं कृत्वा, पश्चादात्मयोगेनोपरराम—भगवद्भक्तिं समाश्रित्य।
FAQs
In Canto 5, Chapter 20, the Bhagavatam explains that Jambūdvīpa is surrounded by a salt ocean of equal breadth, and beyond it lies Plakṣa-dvīpa, which is twice as expansive and golden in appearance.
The verse identifies the fire-god as “Saptajihva,” meaning “seven-tongued,” describing Agni’s seven flames/tongues as he is worshiped on Plakṣa-dvīpa.
After responsibly delegating duties, Idhmajihva withdraws through ātma-yoga, teaching that leadership should culminate in detachment and inner spiritual practice rather than lifelong attachment to power.