Previous Verse
Next Verse

Shloka 57

Parīkṣit’s Final Absorption, Takṣaka’s Bite, Janamejaya’s Snake Sacrifice, and the Vedic Sound-Lineage

शाकल्यस्तत्सुत: स्वां तु पञ्चधा व्यस्य संहिताम् । वात्स्यमुद्गलशालीयगोखल्यशिशिरेष्वधात् ॥ ५७ ॥

śākalyas tat-sutaḥ svāṁ tu pañcadhā vyasya saṁhitām vātsya-mudgala-śālīya- gokhalya-śiśireṣv adhāt

शाकल्यो माण्डूकेयस्य सुतः स्वसंहितां पञ्चधा व्यस्य वात्स्य-मुद्गल-शालीय-गोखल्य-शिशिरेष्वधात्।

जातूकर्ण्यःJātūkarṇya
जातूकर्ण्यः:
कर्ता
TypeNoun
Rootजातूकर्ण्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तत्his
तत्:
सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-सम्बन्ध in compound; ‘of him/that’
शिष्यःdisciple
शिष्यः:
कर्ता
TypeNoun
Rootशिष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
with
:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootस (उपसर्ग/अव्यय)
Formउपपद-पूर्वक (prefix-like), ‘with’ sense in compound
निरुक्ताम्with etymological explanations (nirukta)
निरुक्ताम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootनिरुक्त (प्रातिपदिक; कृदन्त-आधारित)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle) from निर्+वच्; विशेषण of ‘संहिताम्’
स्वhis own
स्व:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Form(विशेषण) द्वितीया, एकवचन; qualifying ‘संहिताम्’
संहिताम्the saṁhitā
संहिताम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसंहिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
बलाकेभ्यःto Balāka
बलाकेभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootबलाक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), बहुवचन; first member of recipient list
पैलेभ्यःto (a) Paila (named disciple)
पैलेभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootपैल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, बहुवचन
जाबालेभ्यःto Jābāla
जाबालेभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootजाबाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, बहुवचन
विरजेभ्यःto Viraja
विरजेभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootविरज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, बहुवचन
ददौgave
ददौ:
क्रिया
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मुनिःthe sage
मुनिः:
कर्ता
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; apposition to ‘जातूकर्ण्यः’
Ś
Śākalya
V
Vātsya
U
Udgala
Ś
Śālīya
G
Gokhalya
Ś
Śiśira

FAQs

This verse describes how a Saṁhitā was divided into multiple parts and entrusted to different schools, showing that Vedic preservation happens through organized lineages (śākhās) and transmission.

They represent the recipients (teachers/schools) who each maintained a portion of the Saṁhitā, indicating the branching of Vedic recensions for accurate safeguarding and teaching.

It encourages learning sacred teachings through reliable lineages, studying systematically, and responsibly passing on what one has learned without distortion.