Shloka 28
Trivakrā’s Transformation and the Breaking of Kaṁsa’s Bow
Mathurā-līlā Prelude
अदर्शनं स्वशिरस: प्रतिरूपे च सत्यपि । असत्यपि द्वितीये च द्वैरूप्यं ज्योतिषां तथा ॥ २८ ॥ छिद्रप्रतीतिश्छायायां प्राणघोषानुपश्रुति: । स्वर्णप्रतीतिर्वृक्षेषु स्वपदानामदर्शनम् ॥ २९ ॥ स्वप्ने प्रेतपरिष्वङ्ग: खरयानं विषादनम् । यायान्नलदमाल्येकस्तैलाभ्यक्तो दिगम्बर: ॥ ३० ॥ अन्यानि चेत्थं भूतानि स्वप्नजागरितानि च । पश्यन् मरणसन्त्रस्तो निद्रां लेभे न चिन्तया ॥ ३१ ॥
adarśanaṁ sva-śirasaḥ pratirūpe ca saty api asaty api dvitīye ca dvai-rūpyaṁ jyotiṣāṁ tathā
स प्रतिरूपेऽपि स्वशिरो नापश्यत्; असत्यपि द्वितीये च चन्द्रतारकादीनां द्वैरूप्यं ददर्श। छायायां छिद्रप्रतीतिं, प्राणघोषानुपश्रुतिं, वृक्षेषु स्वर्णप्रतीतिं, स्वपदानामदर्शनं च। स्वप्ने प्रेतपरिष्वङ्गं, खरयानं, विषपानं, तथा तैलाभ्यक्तं दिगम्बरं नलदमाल्यधारिणं पुरुषं यान्तं ददर्श। एतादृशान्यन्यानि च स्वप्नजागरितानि निमित्तानि पश्यन् स मरणसन्त्रस्तो चिन्तया निद्रां न लेभे।
FAQs
This verse explains that perception can be unreliable—one may not perceive what is present or may perceive what is absent—illustrating how illusion can distort experience.
He uses everyday perceptual errors to show that appearances can mislead, preparing the listener to understand deeper truths beyond surface perception.
Pause before reacting to appearances; verify with discernment and śāstra-guided understanding, especially when emotions or fear amplify misperception.